Bijten in de kinderopvang

Gepubliceerd op 23 augustus 2026 om 09:33

Hoe ondersteunend werken bij bijten, vanuit medeleven en inleven.

Wanneer je kind in de opvang zit kan je als ouder op een dag wel eens het bericht krijgen 

"Uw kind is betrokken geweest bij een bijtincident" 

Of je kind nu gebeten is of het heeft gebeten, dit bericht roept sterke emoties op bij een ouder :  frustratie, schuldgevoel, verwarring en/of bezorgdheid. 

En toch willen we jullie laten weten Bijten is normaal en een tijdelijk gedrag , dat bij veel kleine kinderen voortkomt. Het is hun manier om de wereld te ontdekken, te communiceren en te ontwikkelen. 

Wij werken sterk vanuit het perspectief Pikler en Reggio Emilia. Onze kijk naar kinderen start dan ook vanuit het competent kind, het nieuwsgierig kind en een heel levendig, uitdrukkingsvol kind. Kinderen hebben zelfs voor ze woorden leren gebruiken, de behoefte om zich te kunnen uiten. Bijten is daarom ook geen "stout of ondeugend" gedrag maar een boodschap. 

Welke reden kan er zijn bij bijten : 

  • zintuigelijke reden : Baby's en peuters verkennen de wereld via hun mond ( orale fase - als tandjes doorkomen) Charlie bit my finger ( het bekende YouTube filmpje) 
  • Emotionele ontlading : Peuters die uiting geven aan heftige emoties : Woede, opgewonden blij zijn of angstig. Wanneer deze gevoelens nog niet in woorden kunnen omzetten, zetten ze vaak hun tanden erin. 
  • Verbinding zoeken of aandacht :  Een kind bijt dan om contact te maken of als reactie op een sociaal soms lastig moment. Denk maar aan het kind, dat plots in je schouder bijt, terwijl je met iemand staat te praten.
  • overprikkeld voelen : drukke ruimtes, harde geluiden enz... kunnen emotioneel overbelasting geven.  

Onze taak als volwassenen is om verder te kijken dat het gedrag maar te zoeken naar de boodschap. 

"Wat probeert het kind ons te vertellen?"

Bijten is een communicatiemiddel geen "stout" gedrag

Wij richten ons daarom niet op straffen maar op ondersteunen en trachten te begrijpen wat de boodschap is. We vermijden het kind te herleiden tot enkel "bijter" . Een kind is niet zijn gedrag, een kind is lerend hoe het zich kan uiten en bewegen, in de wereld.  Dit vraagt tijd en geduld.

Bij Boskadees reageren we op bijten dan ook met empathie, we communiceren respectvol en zoeken samen naar oplossingen, na het incident.

Ons doel is het kind te begeleiden - niet beschamen zodat het geen vertrouwen meer heeft in de eigen groei mogelijkheden - maar het kind ondersteunen en helpen, om nieuwe effectievere manieren zich te leren uiten.  

Hoe we ondersteunen tijdens bijtincidenten 

Of het kind nu gebeten is of het het kind is dat heeft gebeten, nemen wij de volgende stappen als ondersteuning 

  • onmiddellijke zorg :  we troosten het kind dat is gebeten en zorgen voor emotioneel-  en fysiek welzijn
  • We zoeken actief naar de "boodschap" : we geven het kind dat bijt ook steun, bieden rust en veiligheid. We helpen het kind rust te vinden, zodat hij of zij zelf (mee) kan nadenken, zonder angst voor een straf. 
  • duidelijke respectvolle communicatie :  we benoemen wat er is gebeurd zonder oordelen te vellen. " Je was boos dat Nastaja je auto nam en hebt haar gebeten"  ... "volgende keer zoeken we een andere manier om te vertellen dat je dat niet leuk vond van Nastaja.""Je bent in je arm gebeten, dat doet pijn he" "Je bent nu hier, veilig"

 

Wat daarna? 

Iedereen die nog te veel in hoge emoties zit, kan geen boodschappen ontvangen (volwassen niet maar ook kinderen niet) .  Zodra de emoties tot rust zijn gekomen, praten we rustig over wat er is gebeurd op dat moment.  We gaan het kind begeleiden dat heeft gebeten : 

  • Situatie terug vertellen :  we gebruiken eenvoudige begrijpbare woorden. Houden onze zinnen kort
  • Benoemen de emoties : "jij was heel boos he" "je vind wachten moeilijk he"
  • Alternatieven oefenen : we gaan ze nieuwe woorden leren gebruiken of signalen : "stop"( met handgebaar) "ik vind niet leuk dat je dit afpakt" "kan jij mij helpen"

Ondersteunende acties leren : samen even gaan kijken naar het kind dat is gebeten, knuffel laten geven. Een vochtige doek op de bijt laten leggen.... 

In plaats van snel een "sorry" af te dwingen, begeleiden we op deze manier het kind naar eigen verantwoordelijkheid op te nemen op een manier die zij begrijpen en voelen.  

Groeien door uitdaging 

Wij begrijpen echt wel hoe moeilijk bijten kan zijn, maar het is een fase.  

Met ondersteuning van volwassenen, begrip en besef voor het "lerend uiten van emoties en gevoelens" en het moreel kompas nog in ontwikkeling, kunnen kinderen echt leren dat er andere mogelijkheden zijn dan bijten om zich te uiten.   

 

Reggio Emilia perspectief verteld ons dat een kind "100 talen" heeft... Uitdagend gedrag, zoals bijten, is er daar ook eentje van.  Het nodigt ons uit om bewuster te zijn in reageren en op die manier kunnen we samen groeien ( kinderen, begeleiders, ouders) 

 

Heb je nog vragen stel ze aan onze begeleiders of wil je graag meer weten over onze werking:  boskadeesbrasschaat@gmail.com

It takes a village to raise a child

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.